Chomik syryjski (Mesocricetus auratus ) – dodatkowe informacje

8 lutego, 2009 / by 

Chomik syryjski jest zwierzęciem często spotykanym w naszych gospodarstwach domowych. Jest to jeden z nielicznych gatunków trzymanych w domach, którego pochodzenie możemy podać do samego początku – wszystkie hodowane obecnie chomiki syryjskie pochodzą od rozmnożonego rodzeństwa znalezionego w Aleppo w 1930 roku. Do dziś prawie nieznane jest zachowanie tego gatunku w naturze. W 1997 oraz 1999 roku, w czasie ekspedycji do Aleppo, złapane zostały kolejne okazy, dzięki którym możliwe było zbadanie różnic występujących pomiędzy naszymi hodowlanymi zwierzętami, a tymi żyjącymi przez cały czas w swoim środowisku naturalnym.

Ile chomików syryjskich jest w ogóle na świecie?

DSC_0040Gatunek ten żyje bardzo często w okolicy ludzkich osiedli, pól, gdzie jest traktowany często jako szkodnik – owocuje to jego częstym zwalczaniem. Przez długi czas twierdzono, że gatunek ten został w naturze do szczętu wytępiony, jednakże udaje się jeszcze od czasu do czasu znaleźć pojedyncze osobniki w trakcie ekspedycji naukowych. Dla porównania, w samych tylko Niemczech w 2000 roku jako zwierzę domowe trzymanych było około miliona chomików syryjskich. Na świecie obecnie w domostwach trzymanych jest około 7-8 milionów syryjków. Dodatkowo nie można zapomnieć o osobnikach tego gatunku trzymanych w laboratoriach. Corocznie powstaje 1400 do 2200 publikacji poświęconych temu gatunkowi. Przyjmując, że do każdego opublikowanego materiału użytych zostało około 200 zwierząt – daje to razem sumę nawet do 500 tysięcy chomików rocznie. Na podstawie szacunków dotyczących żyjącego w naturze chomika europejskigo (Cricetus cricetus) określono, że liczba dzikich chomików syryjskich waha się w granicach 50 – 200 tysięcy sztuk. Brak jakichkolwiek danych potwierdzających tę teorię świadczy o tym, że gatunek ten jest na wymarciu (nie licząc zwierząt trzymanych w domach). Jest bardzo możliwe, że w najbliższych latach naturalny potencjał genetyczny pochodzący od zwierząt dzikich ulegnie całkowitej zagładzie. .

Obszar występowania Mesocricetus auratus

Gatunek ten można spotkać głównie na bardzo żyznej i wykorzystywanej przez ludzi Wyżynie Aleppskiej. Większość chomików zadomowiła się na wysokości pomiędzy 280 a 380 m n.p.m. Obszar zajmowany przez te zwierzęta wynosi szacunkowo pomiędzy 10 a 15 tysięcy kilometrów kwadratowych (jest to bardzo mało). Rozpościera się on na północ i południowy zachód od 2,5 milionowej metropolii Aleppo (po arabsku Halab). Na zachodzie granicą jest Północnosyryjski Masyw Wapienny, na północy dociera do tureckiego pasma górskiego Taurus. Na wschodzie ograniczony jest rzeką Eufrat, a na południowym wschodzie stepami. Granica południowo zachodnia prawdopodobnie rozciąga się wąskim pasem aż do wysokości miasta Hama.

Klimat tego obszaru charakteryzuje się dużymi rocznymi i dziennymi różnicami temperatur, oraz niewielkimi opadami (330 mm rocznie). Temperatury w ciągu dnia są bardzo zróżnicowane, zwłaszcza w porze letniej. Przykładowo temperatura powietrza w sierpniowe południe sięga aż do 38 stopni, i wraz z nadejściem zmierzchu opada do 30 stopni. Po zajściu słońca, i uaktywnieniem się chomików syryjskich temperatury opadają bardzo szybko, sięgając około 15 stopni o północy, i spadając nawet do 6 przed wstaniem słońca. Ziemia jednak nie zmienia tak drastycznie swojej temperatury jak powietrze. Na głębokości 70 cm, gdzie najczęściej naukowcy znajdują siedliska chomika syryjskiego, średnia temperatura ziemi od marca do czasu usamodzielnienia się młodych wynosi około 12 stopni. Natomiast temperatura powietrza zmienia się od 4 do 18 stopni. Miesiące zimowe są wilgotne i zimne. Nie ma tak wielkich różnic temperatury – oscylują przeciętnie około 10 stopni C. Na obszarze występowania chomika syryjskiego pojawiają się także mrozy oraz opady śniegu. Są one jednakże krótkotrwałe. Przeciętnie są to 35,2 dni mroźne w roku, a najniższe zanotowane temperatury sięgają od -4 do -9 stopni C. Te nieprzyjazne dni chomiki syryjskie spędzają w zamkniętej norze, korzystają z uzbieranych przez lato zapasów, a od czasu do czasu prawdopodobnie zapadają w sen zimowy.

Chomik syryjski jest zwierzęciem korzystającym z dużego terytorium. Uporczywie twierdzi się, że jest to zwierzę żyjące w terenach półpustynnych oraz na stepach skalistych. Jest to błędne twierdzenie. Gatunek ten można najczęściej spotkać przy terenach rolniczych. Można go zaobserwować tuż przy polach z roślinami jednorocznymi, takimi jak: pszenica, jęczmień, soczewica, melony, ogórki, pomidory, oraz hibiskus. Dzieje się tak, ponieważ akurat te rośliny z przyczyn środowiskowych muszą być nawadniane, a co za tym idzie, Mesocricetus auratus ma systematyczny dostęp do wody.

Plusem zamieszkiwania takich terenów jest walka rolników z naturalnymi wrogami gryzoni: lisami, szakalami, wężami oraz nocnymi łowcami (np. sowy). Problemem w takim środowisku są często spotykane gromady psów. Największym wrogiem chomika jest jednak człowiek. Zwierzę to uznawane jest za zwykłego szkodnika. Zwalczanie tego gryzonia na jego naturalnym obszarze występowania rozpoczyna się już w lutym. Wtedy to chomiki syryjskie zaczynają wychodzić ze swoich nor, powodując, że wejścia stają się widoczne dla ludzi. Stosuje się różne taktyki pozbywania się niechcianych gości. Między innymi zakopuje się w ziemi kanistry, w które zwierzęta wpadają, lub znajdują w nich środki chemiczne zabójcze dla gryzoni. Środki takie można bezpłatnie otrzymać od państwa. Dodatkowym problemem jest fakt, że nie ma rozgraniczenia na wszędzie panoszące się myszy (Microtus sociales) oraz chomiki syryjskie. Pierwsze według prawa są szkodnikami występującymi w nadmiarze, a drugie są zwierzętami objętymi teoretyczną ochroną. Na chomiki zastawiane są pułapki oraz rozkładana jest trucizna. Ponadto, rokrocznie, na przełomie maja i czerwca całe pole jest koszone, a następnie wypasane są tam ogromne ilości stad owiec. Po zakończeniu tego etapu rola jest wypalana, a później przeorana. Oznacza to, że chomikowi zostaje niewiele czasu na to, by wypełnić swoje spichlerze. Dodatkowo po wypaleniu roślin przez rolników zwierzę nie ma jak pokryć swojego zapotrzebowania na wodę.

Tępienie gatunku i traktowanie jak szkodnika spowodowało, że obecnie Mesocricetus auratus znajduje się na czerwonej liście IUCN jako gatunek o malejącej populacji i zagrożony wyginięciem.

Zobacz również

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *